Ułatwienia dostępu
Certyfikat Analityka Zachowania (CAZ) został opracowany z myślą o specjalistach, którzy chcą rozwijać swoje kompetencje w zakresie Stosowanej Analizy Zachowania (SAZ) i terapii behawioralnej. Certyfikat odnosi się do wiedzy teoretycznej, umiejętności praktycznych oraz standardów pracy związanych z terapią i edukacją dzieci.
Na tej stronie przedstawiamy informacje dotyczące założeń Certyfikatu Analityka Zachowania, wymagań związanych z procesem certyfikacji oraz ścieżki przygotowania specjalistów. Omawiamy również znaczenie standardów naukowych i praktycznych w pracy analityka zachowania.
Dowiedz się, jak wygląda proces uzyskania CAZ, jakie wykształcenie i przygotowanie są wymagane oraz jakie etapy obejmuje certyfikacja – od studiów podyplomowych z zakresu Stosowanej Analizy Zachowania, przez staż praktyczny, aż po egzamin.
Certyfikat Analityka Zachowania powstał w odpowiedzi na potrzeby specjalistów poszukujących efektywnej metody pracy terapeutyczno-edukacyjnej. Chodzi o metodę, której skuteczność została potwierdzona solidnymi badaniami naukowymi i która daje praktyczne rozwiązania w codziennej pracy, uwzględniające światowe standardy terapii i edukacji dzieci.
Twórcą Certyfikatu jest Instytut Wspomagania Rozwoju Dziecka, który od chwili swojego powstania prowadzi badania naukowe oraz wprowadza najlepsze standardy terapeutyczne. Jednym z pierwszych działań do tego zmierzających było stworzenie przez dr Annę Budzińską i rozpowszechnienie w latach 90-tych w Polsce trzystopniowego kursu doskonalącego „Stosowana Analiza Zachowania w terapii dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu„, zwanego między innymi „kursem terapii behawioralnej dziecka z autyzmem”, „trzystopniowym kursem bazowym”, itp.
Instytut Wspomagania Rozwoju Dziecka obecnie jako jedyny ośrodek z Polski współuczestniczy w tworzeniu europejskich standardów kwalifikacyjnych dla analityków zachowania. Artykuł na ten temat dostępny tutaj.
Program studiów podyplomowych wymaganych w procesie ubiegania się o Certyfikat Analityka Zachowania został opracowany na bazie wymagań Fourth Edition Task List i Fifth Edition Task List, określonych dla tego typu studiów przez Behavior Analyst Certification Board. Gwarantuje to zgodność z najnowszymi europejskimi standardami kształcenia terapeutów – analityków zachowania.
O uzyskanie certyfikatu mogą starać się również osoby, które posiadają:
Proces certyfikacji mogą rozpocząć osoby, które ukończyły studia magisterskie z zakresu:
Uzyskanie Certyfikatu Analityka Zachowania (CAZ) jest obecnie możliwe w ramach pięciu specjalizacji zawodowych. Certyfikacja uwzględnia różne obszary pracy z dziećmi i młodzieżą, a także kompetencje specjalistów zajmujących się edukacją, terapią i wspieraniem rozwoju.
Certyfikat jest przeznaczony dla osób, które chcą rozwijać swoje przygotowanie w zakresie Stosowanej Analizy Zachowania (SAZ) i terapii behawioralnej oraz wykorzystywać wiedzę i umiejętności z tego obszaru w swojej pracy zawodowej.
Aktualnie Certyfikat Analityka Zachowania można uzyskać w następujących specjalizacjach:
Nauczyciel – terapeuta osoby z autyzmem lub niepełnosprawnością intelektualną – specjalizacja związana z pracą edukacyjną i terapeutyczną z osobami wymagającymi indywidualnego wsparcia rozwojowego.
Nauczyciel dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym – specjalizacja skierowana do osób pracujących z dziećmi na wczesnych etapach edukacji i rozwoju.
Psycholog – specjalizacja dla psychologów, którzy rozwijają kompetencje związane z wykorzystaniem zasad Stosowanej Analizy Zachowania w pracy zawodowej.
Pedagog szkolny – specjalizacja dla pedagogów wspierających dzieci i młodzież w środowisku szkolnym.
Logopeda – specjalizacja dla specjalistów zajmujących się wspieraniem rozwoju komunikacji i kompetencji językowych.
Różnorodność specjalizacji pozwala uwzględnić odmienne środowiska pracy oraz zadania zawodowe osób przygotowujących się do uzyskania Certyfikatu Analityka Zachowania. Niezależnie od wybranej specjalizacji, istotnym elementem przygotowania jest rozwijanie wiedzy i umiejętności związanych z zasadami Stosowanej Analizy Zachowania, terapią behawioralną oraz profesjonalnym wspieraniem rozwoju dzieci.
Uzyskanie Certyfikatu Analityka Zachowania (CAZ) obejmuje trzy podstawowe etapy: ukończenie odpowiednich studiów podyplomowych z zakresu Stosowanej Analizy Zachowania, odbycie stażu praktycznego oraz zdanie egzaminu potwierdzającego wiedzę z obszaru terapii behawioralnej i SAZ.
Pierwszym etapem procesu certyfikacji jest ukończenie studiów podyplomowych z zakresu Stosowanej Analizy Zachowania (SAZ). Program studiów powinien być opracowany w oparciu o wymagania określone w Fourth Edition Task List lub Fifth Edition Task List, odnoszące się do kształcenia w obszarze analizy zachowania.
W Polsce warunki te spełniały studia SAZ prowadzone na Uniwersytecie Gdańskim oraz Uniwersytecie SWPS w Warszawie, które posiadały status Verified Course Sequence BACB.
W przypadku innych uczelni prowadzących studia z zakresu Stosowanej Analizy Zachowania istotne jest zawarcie porozumienia naukowego z Instytutem Wspomagania Rozwoju Dziecka. Porozumienie ma na celu potwierdzenie zgodności zakresu przekazywanej wiedzy z wymaganiami związanymi z procesem certyfikacji CAZ.
Szczegółowe informacje dotyczące studiów oraz warunków kształcenia znajdują się w zakładce Studia podyplomowe.
Drugim etapem jest ukończenie stażu praktycznego w Instytucie Wspomagania Rozwoju Dziecka lub jednej z placówek rekomendowanych. Staż umożliwia rozwijanie i doskonalenie umiejętności praktycznych związanych z wykorzystaniem zasad Stosowanej Analizy Zachowania w pracy terapeutycznej i edukacyjnej.
Informacje dotyczące organizacji stażu, dostępnych placówek oraz warunków jego odbycia można znaleźć w zakładce Staż praktyczny.
Ostatnim etapem procesu jest zdanie egzaminu weryfikującego wiedzę z zakresu Stosowanej Analizy Zachowania (SAZ). Egzamin pozwala sprawdzić przygotowanie merytoryczne kandydata w obszarze wiedzy związanej z analizą zachowania i terapią behawioralną.
Szczegółowe informacje dotyczące zakresu egzaminu, jego organizacji oraz warunków przystąpienia znajdują się w zakładce Egzamin.
Spełnienie wszystkich trzech etapów stanowi podstawę procesu uzyskania Certyfikatu Analityka Zachowania. Przed rozpoczęciem przygotowań warto zapoznać się z aktualnymi wymaganiami certyfikacji oraz dokumentacją dostępną na stronie CAZ.
Fundacja – Instytut Wspomagania Rozwoju Dziecka od 2006 roku wszechstronnie pomaga dzieciom z autyzmem oraz ich rodzinom prowadząc działalność terapeutyczną, edukacyjną i badawczą. Twórczyniami i dyrektorkami IWRD są dr Anna Budzińska i mgr Iwona Ruta-Sominka.
IWRD współpracuje z licznymi ośrodkami akademickimi – przede wszystkim z Uniwersytetem Gdańskim, gdzie prowadzone są zajęcia na studiach dziennych i kilku kierunkach podyplomowych oraz z Politechniką Gdańską, Gdańskim Uniwersytetem Medycznym oraz z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu (Interdyscyplinarne Centrum Nowoczesnych Technologii). Współpracuje również z OsloMet University w Oslo, z którym prowadzimy badania naukowe. Owocem tej współpracy są publikacje w renomowanych czasopismach.
W Przedszkolu Specjalnym dla Dzieci z Zaburzeniem Autystycznym prowadzona jest wysoce wyspecjalizowana indywidualna terapia w oparciu o metodę Stosowanej Analizy Zachowania, której skuteczność została potwierdzona solidnymi badaniami naukowymi. Prowadzona terapia daje dzieciom z autyzmem niepowtarzalną szansę na poprawę funkcjonowania – przeszło 50% podopiecznych IWRD przechodzi do szkół masowych i nie odróżnia się od swoich rówieśników.
W Niepublicznym Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli szkolą się specjaliści z Polski i Europy. Z szerokiej oferty szkoleniowej IWRD skorzystało już przeszło 10.000 specjalistów (stan na 25.06.2026 r.).
Instytut Wspomagania Rozwoju Dziecka stworzył innowacyjny na skalę kraju system placówek rekomendowanych, które w terapii stosują „pozytywny nurt Stosowanej Analizy Zachowania„.
Niepubliczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna specjalizuje się głównie w diagnozie i terapii zaburzeń rozwoju dziecka, w tym autyzmu i Zespołu Aspergera. Od chwili powstania poradni pomoc otrzymało ponad 4.000 rodzin (stan na 25.06.2026 r.).
W IWRD działa Przedszkole Integracyjne, które umożliwia prowadzenie edukacji włączającej dla dzieci z autyzmem.
Ponadto Fundacja – Instytut Wspomagania Rozwoju Dziecka jest jednym z członków założycieli amerykańskiego stowarzyszenia The Alliance for Scientific Autism Intervention , którego celem jest propagowanie na całym świecie skutecznego modelu terapii osób z autyzmem oraz prowadzenie badań naukowych.
IWRD organizuje sympozja naukowe , które cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem środowiska specjalistów, naukowców oraz rodziców dzieci z autyzmem – w 16 międzynarodowych sympozjach naukowych wzięło udział przeszło 43.000 osób z całego świata (stan na 25.06.2026 r.).
Stworzyliśmy pierwszą w kraju platformę edukacyjną dla rodziców, nauczycieli i wszystkich specjalistów „Kwadrans dla Terapii„. Platforma pozwala na dostęp do stworzonego przez nas kursu internetowego, który składa się z 33 odcinków, pomocy edukacyjnych i książki – poradnika. Z kursu „Kwadrans dla terapii” skorzystało obecnie ponad 3.800 osób. Z anglojęzycznej wersji kursu, czyli „15 Minutes for Treatment” skorzystało ponad 3.200 osób (stan na 25.06.2026 r.).
Niebieskie Igrzyska są formą obchodów Światowego Dnia Świadomości Autyzmu przypadającego na 2 kwietnia. Niebieskie Igrzyska pokazują jak wspaniale dzieci z autyzmem mogą uczestniczyć w zajęciach sportowych i wspólnotowych. W sześciu edycjach Niebieskich Igrzysk uczestniczyło ponad 1.643.000 dzieci z przedszkoli i szkół podstawowych w Polsce i w placówkach polonijnych (stan na 25.06.2026 r.).
Więcej informacji na temat działalności Instytutu Wspomagania Rozwoju Dziecka znajdziesz na stronie www.iwrd.pl.